Lisanssız Elektrik Üretiminde Yeni Dönem: 27 Ocak 2026 Yönetmelik Değişikliği Analizi
Enerji piyasası yatırımcıları ve sanayiciler tarafından yakından takip edilen mevzuat düzenlemesi, 27 Ocak 2026 tarihli ve 33150 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. “Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, özellikle tüketim birleştirme (5.1.h) kapsamındaki lisanssız üretim tesislerinin şebekeye bağlantı süreçlerinde temel parametreleri değiştirdi.
Bu güncelleme, teknik prosedürlerin ötesinde, projelerin finansal fizibilitesini ve saha seçim kriterlerini doğrudan yeniden tanımlamaktadır. Yönetmelik ile getirilen 4 temel değişiklik ve yatırımcılar için teknik analizler aşağıda özetlenmiştir:
1. Üretim ve Tüketim Noktaları Arasında Mesafe Sınırı Getirildi
Önceki düzenlemelerde, lisanssız üretim tesisleri için (özellikle farklı dağıtım bölgesindeki tüketimlerin mahsuplaşılması projelerinde) teknik kısıtlar haricinde bağlayıcı bir mesafe sınırı bulunmamaktaydı. Bu durum, yatırımcıların bağlantı kapasitesi uygun olan uzak bölgelerde proje geliştirmesine olanak tanımaktaydı.
Yeni yönetmeliğin 3. Maddesi ile üretim tesisi ile bağlantı noktası arasındaki mesafeye, kurulu güce endeksli “kuş uçuşu” sınırlandırmalar getirilmiştir.
Mesafe Kriterleri Nasıl Uygulanacak?
- 0 – 5 MW Arası Tesisler: Bağlantı noktasına kuş uçuşu en fazla 4 km mesafede olabilir.
- 5 – 15 MW Arası Tesisler: İlk 5 MW için 4 km mesafe hakkı tanınır. 5 MW’ı aşan her 1 MW güç için ilave 0,4 km mesafe eklenir.
- 15 MW Üzeri Tesisler: 15 MW’ı aşan her 1 MW güç için ilave 0,15 km mesafe eklenir.
- Üst Sınır (Cap): Tesis gücü ne olursa olsun, mesafe kuş uçuşu 18 km’yi geçemez.
2. Altyapı Yatırımlarında Tesis Katılım Payı Güvencesi
Sektörde sıkça gündeme gelen konulardan biri, yatırımcısı tarafından finanse edilen enerji nakil hatlarının (ENH) veya dağıtım merkezlerinin (DM), daha sonra sisteme dahil olan diğer kullanıcılar tarafından bedelsiz kullanılmasıydı. Yeni yönetmelik, bu duruma adil bir paylaşım modeli getirmektedir.
- 5 Yıl Kuralı: Lisanssız üretici tarafından tesis edilen altyapıdan, geçici kabul tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde başka kullanıcıların faydalanması durumunda; yeni kullanıcılar, hattı tesis eden ilk yatırımcıya “Tesis Katılım Bedeli” ödemekle yükümlüdür.
- Hesaplama Metodolojisi: Bedel tespiti, TEDAŞ birim fiyatları ve güncel TÜFE verileri baz alınarak ilgili dağıtım şirketi veya TEİAŞ tarafından hesaplanacaktır.
3. Yatırım (CAPEX) ve İşletme (OPEX) Maliyetlerinde Yeni Kalemler
Yatırım geri dönüş sürelerini etkileyen izin ve kamulaştırma bedellerine ilişkin belirsizlikler giderilmiştir.
- Enerji nakil hattı güzergahı için ödenen kamulaştırma bedelleri, kazı bedelleri ve yıllık orman izin bedelleri, şeffaf bir şekilde lisanssız üretim tesisi sahibi tarafından karşılanacaktır.
- Tesisin devri durumunda, söz konusu mali yükümlülükler devralan yatırımcıya rücu edilecektir.
4. Başvuru Süreçlerinde Dijitalleşme
Bürokratik süreçlerin hızlandırılması ve izlenebilirliğin artırılması amacıyla dijital başvuru zorunluluğu getirilmiştir. Dağıtım şirketleri, 1 Ocak 2027 tarihine kadar tüm bağlantı başvurularını entegre bir “Web Başvuru Sistemi” üzerinden almakla yükümlü kılınmıştır. Bu tarihe kadar fiziki/yazılı başvurular geçerliliğini koruyacaktır.
Mevcut Projelerin Durumu (Geçiş Hükümleri)
Yatırımcıların en önemli gündem maddesi olan kazanılmış haklar, yönetmelik kapsamında korunmuştur.
Mesafe Sınırı Muafiyeti: 27 Ocak 2026 tarihinden önce bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu almış veya olumlu bağlantı görüşü oluşturulmuş projeler, yeni getirilen 4 km – 18 km mesafe sınırlarından muaftır. Bu projeler, mevcut bağlantı koşulları ile devam edebilecektir.
Sonuç ve Stratejik Öneriler
Mevzuat değişikliği, lisanssız enerji yatırımlarını daha kompakt ve tüketim noktasına yakın projelere yönlendirmektedir. Uzun mesafe hat yatırımı gerektiren projeler teknik ve mevzuatsal açıdan sınırlandırılmıştır.
- Saha Analizi: Yeni proje geliştirmelerinde, arazinin trafo merkezine olan kuş uçuşu mesafesi, CBS (Coğrafi Bilgi Sistemleri) tabanlı olarak milimetrik hassasiyetle kontrol edilmelidir.
- Fizibilite Revizyonu: Orman izin bedelleri ve yıllık operasyonel giderler (OPEX), yatırımın geri dönüş süresi hesaplamalarına dahil edilmelidir.
- Alacak Takibi: Mevcut hatların ortak kullanımı durumunda doğacak “Tesis Katılım Bedeli” iade hakkı, yasal süreler içerisinde takip edilmelidir.
Enerji mevzuatındaki değişiklikleri ve sektörel analizleri anlık takip etmek için bültenimize abone olabilirsiniz.
